Satın alma gücü: aynı tutar daha az alabilir

Fiyatlar yükselirken bütçedeki sayı değişmiyorsa nominal tutar aynıdır. Alabildikleri ise değişebilir. Bu nedenle birbirine karıştırılmaması gereken 2 yararlı soru vardır.

Çelişkili sonuçlar değil, ters yönlü sorular

Bugünkü alışveriş için gelecekte ne kadar para gerektiğini bulmak üzere mevcut tutarı fiyat katsayısıyla çarpın. Gelecekteki sabit nominal tutarı başlangıç satın alma gücüyle değerlendirmek için aynı katsayıya bölün.

Fiyatlar arttığında ilk yanıt yükselir, ikincisi düşer. Nominal para ile fiyatlara göre düzeltilmiş değeri ayırmak, zaman temeli belirsiz bir oran göstermekten daha yararlıdır.

Kaynaklar: BLS: purchasing power and constant dollars · BLS: income and the Consumer Price Index

Fiyat artışını tutardan doğrudan çıkarmayın

100 tutan sepet 110’a çıkarsa aynı 100, önceki sepetin 100 ÷ 110’unu, yaklaşık %90,91’ini alır. Satın alma gücü kaybı %10 değil, yaklaşık %9,09’dur; payda değişmiştir.

Sabit yıllık oranla birkaç yılın fiyat katsayısı (1 + oran ÷ 100) ifadesinin yıl sayısı kuvvetidir. Yıllık oranları toplamak ancak yaklaşım sağlar, bileşik hesabın yerini tutmaz.

Kaynaklar: BLS: purchasing power and constant dollars

Varsayım, gerçekleşmiş enflasyon verisi değildir

ToolRoof girdiğiniz oranı kullanır; tarihsel seri veya resmî tahmin getirmez. Sabit varsayım her harcamanın aynı oranda artacağını söylemez. Tüketici fiyat endeksi her hanenin faturasını değil, temsilî bir sepeti ölçer.

Karşılaştırmada dönem ve tutar türü aynı olsun. Aylıkla yıllık maaşı veya kesinti öncesiyle sonrasını karıştırmayın. Bunu yatırım getirisi olarak da okumayın; modelde girilen bir getiri yoktur.

Kaynaklar: BLS: income and the Consumer Price Index

2 yıl boyunca yıllık %5 varsayımıyla 2400 bütçe

Fiyat katsayısı 1,05 × 1,05 = 1,1025’tir. Bugün 2400 tutan alışveriş bu varsayımla 2 yıl sonra 2646 gerektirir. Birikimli fiyat artışı %10,25’tir.

Nominal tutar 2400 kalırsa başlangıç fiyatlarıyla satın alma gücü yaklaşık 2176,87 olur; düşüş yaklaşık %9,30’dur. Bu sonuç enflasyonun %5 olacağını öngörmez, yalnızca varsayımınızın matematiksel sonucunu gösterir.

Kaynaklar