Ortalama, medyan ve mod: verinizi hangisi anlatır?
Tek sayı listeyi özetlerken dağılımını gizleyebilir. Çoğu kişi az beklese de tek uzun bekleyiş ortalamayı yükseltebilir. Hesaplamadan önce hangi tanıma ihtiyacınız olduğunu belirleyin.
Üç özet, aynı şeyin üç adı değil
Aritmetik ortalama toplamın adet sayısına bölümüdür. Medyan sıralı listenin ortası; çift adette ortadaki 2 değerin ortalamasıdır. Mod en sık tekrarlanan değerdir.
Ortalama her değerin büyüklüğünü kullanır ve uzak büyük değerden etkilenir. Medyan ortadaki konumu, mod tekrarı gösterir. Yalnız «ortalama» demek yerine ölçüyü adlandırın.
Kaynaklar: OpenStax — Mean, median and mode
Değerler aynı tür gözlemi anlatmalı
Birimi, dönemi ve bir gözlemin anlamını belirleyin. Açık dönüşüm veya amaç olmadan dakika ile saati ya da aylık ve haftalık toplamı karıştırmayın.
Sıfır ölçülmüş bir değerdir; kaydedilmeyen gözlem otomatik sıfır değildir. Yanlışlıkla yinelenen kayıt fazladan ağırlık kazanır. Yorum için adedi ve toplamı tutun.
Ağırlıklar ne zaman gerekir?
Farklı büyüklükte grupları, ortalamalarının basit ortalamasıyla her zaman birleştiremezsiniz. Ölçümler uyumluysa her ortalamayı grubunun adediyle çarpıp toplayın ve toplam adede bölün.
Ağırlık ders kredisi, gözlem adedi veya satın alınan miktar gibi bir anlam taşımalıdır. Sonucu beklentiye yaklaştırmak için ağırlık seçmeyin.
Örnek: beş bekleyiş ve ayrı iki grup
Örnek bekleme süreleri 4, 5, 5, 6 ve 30 dakikadır. Toplam 50, ortalama 10; medyan ve mod 5’tir. Çelişki yoktur: 30 dakika ortalamayı yükseltir.
Ayrı örnekte 2 gözlemin ortalaması 85, 6 gözlemin 70’tir. Birleşik ortalama (85 ×2 +70 ×6) ÷8 =73,75 olur; 85 ve 70’in basit ortalaması olan 77,5 değil.