2:5 oranı: iki pay mı, bütünün bir payı mı?
«İkiye beş» her zaman ilk pay toplamın %40’ı demek değildir. Beş yalnızca ikinci payı anlatıyorsa toplam yedi parçadır. İki tarafı adlandırmak karışıklığı önler.
Tarafları adlandırın ve sırayı koruyun
Oran sıralı karşılaştırmadır: A:B ile B:A farklıdır. Sadeleştirmeden önce birimleri eşitleyin; 2 metre ve 50 santimetre 2:50 değildir.
20:50’yi 2:5 yapmak ilişkiyi korur. Ölçekleme iki tarafı aynı çarpanla çarpar; aynı sayıyı eklemek genellikle oranı değiştirir.
Kaynaklar: OpenStax — Ratios, rates and unit prices
Toplam bütün parçaları içerir
2:5 oranıyla paylaştırmada 7 parça vardır. İlk pay bütünün 2/7’si, ikinci 5/7’sidir. 2/5 ise ilk payı ikinci payla karşılaştırır.
Bir parçayı bulmak için toplamı parça sayıları toplamına bölüp dağıtın. Para veya bölünemez nesneleri yuvarlarken payların toplamının özgün miktara eşit kaldığını kontrol edin.
Ölçekleme ve paylaştırma farklıdır
İstenen ilk miktar biliniyorsa ilk payı ona götüren çarpanı bulun ve ikinciye uygulayın. Önceden toplam gerekmez; ölçeklenmiş iki miktardan çıkar.
Orantı matematiksel modeldir, her tarif veya üretim işlemini incelemeden büyütme izni değildir. Doğrusal ilişkinin makul olduğu görevlerde kullanın.
Örnek: iki etkinliğe kâğıt dağıtmak
350 sayfayı 2:5 oranıyla ayırmak için 350 ÷7 =50 sayfa/parça hesaplanır. İlk etkinlik 100, ikinci 250 alır; toplam 350’dir.
Başka görevde aynı oranla ilk etkinliğe 80 sayfa gerekir. 80 ÷2 =40 olduğundan ikinciye 5 ×40 =200 gerekir. Toplam 280’dir; 80 bütün değil ilk paydı.